Detoks (detoksifikasyon) vücudumuzdaki toksik ve zararlı maddelerden arınmak amacıyla uygulanan kısa süreli müdahalelerdir. Normalde karaciğer, akciğer ve böbrekler gibi hayati organlarımız vücudumuzda biriken toksinleri ter-dışkı ve idrar yoluyla zaten dışarı atarlar. Ancak çevresel faktörlerden veya sağlıksız beslenmeden dolayı yoğun toksin alımında vücudumuzun bu doğal mekanizmasını desteklemek için detoks yöntemleri uygulanabilir.

Detoks Neden Yapılır?

Detoks çevresel faktörler, yanlış beslenme, sigara-alkol gibi zararlı alışkanlıklar, bilinçsiz ilaç kullanımı ve yoğun stres kaynaklı vücutta biriken zararlı maddeleri dışarı atıp arınmak için yapılır. Vücudumuz zehirleri etkisizleştirerek doğal yollardan atar.

Dolayısıyla detoksla böbrekler gibi vücudun hayati organları dinlendirilip iyileştirilebilir, karaciğer fonksiyonları desteklenip artırılabilir, ter-dışkı-idrar yoluyla toksin atılımı yapılır.

Detoks Nasıl Yapılır?

Bir program içerisinde uygulanan birçok detoks yöntemi vardır. Başlıcaları:

• Birkaç gün sadece meyve-sebze suları veya bitki çayları gibi sıvıları tüketmek
• Antioksidan içeriği zengin özel diyetler uygulamak
• Oruç tutmak
• Kalın bağırsakları lavman veya müshille temizlemek
• Toksinleri terle atmak için sauna veya hamam kullanmak

Detoksun Faydaları

• Vücutta biriken zararlı maddelerin dışarı atılmasına yardımcı olur.
• Vücut enerjisini artırabilir.
• Bağışıklık ve sindirim sisteminin güçlenmesine yardımcı olabilir.
• Ödem, hazımsızlığı ve şişkinliği giderebilir.
• Kan dolaşımını iyileştirebilir.
• Erken yaşlanma oluşumunu engelleyebilir.
• Vücudun ihtiyaç duyduğu mikro besinleri (demir, kobalt, iyot, çinko, manganez, selenyum, krom, bakır, molibden ve vitaminleri) almasını sağlayabilir.
• Vücuttaki stres hormonlarını yönetmeye yardımcı olabilir.
• Cilt-saç sağlığını güçlendirebilir.
• Toksik gıda alımını engelleyerek uzun vadede sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırabilir ve gıda (tatlı vb.) bağımlılığını engelleyebilir.

Detoks Diyeti Nedir?

Birçok yolu vardır ve genelde aşağıdakilerden en az birini içerebilir:

• 1-3 gün boyunca oruç tutmak
• Taze meyve-sebze suları, su ve bitki çayları tüketmek
• Tuzlu su veya limon suyu gibi yalnızca belirli sıvıları tüketmek
• Ağır metaller, zararlı maddeler ve alerjenler açısından yoğun gıdaları tüketmemek
• Şifalı otlarla kürler hazırlamak
• Müshil kullanarak veya lavman yoluyla bağırsakları temizlemek
• Alkol, kahve, sigara ve rafine şekeri tamamen kesmek

Detoks Diyeti İle Zayıflamak

Detoks diyetleri kesinlikle bir zayıflama yöntemi değildir. Bazı detoks diyetleri ödem söktürücü olduğu için düşük kalori içerdikleri nedeniyle ilk etapta birkaç kilo vermeye yardımcı olabilir. Ancak bu diyetler egzersizle desteklenmez ise kalıcı çözüm sağlamaz.

Ayrıca hızlı ancak sağlıksız şekilde kilo vermeyi amaçlayan detoks diyetleri uzun vadede faydadan çok zarar getirebilir.

Fazla kilolarından kurtulmak isteyenler için en ideal yol meyve, sebze, kepekli tahıllar ve yağsız protein kaynaklarına dayalı uzun süreli bir diyet ve her gün egzersiz yapmaktır. Detoks diyetleri bunun için sadece iyi bir başlangıç olabilir.

Detoks Suyu Nasıl Hazırlanır?

• Detoks suları tercihe bağlı olarak seçilen meyve, sebze veya otlardan hazırlanır.
• Kullanılacak malzemeler doğranır, rendelenir veya ezilir; içine suya eklenir.
• Sıcak hazırlanan detoks suları fazla bekletilmeden içilmelidir.
• Soğuk detoks suları kullanılan malzemelerin aromalarının karışması için bir gece (yaklaşık 12 saat) buzdolabında bekletilmeli ve malzemeler süzülerek sadece suyu tüketilmelidir. Beklemek istemeyenler malzemeleri blenderden geçirerek tatların birbirine daha çabuk karışmasını sağlayabilir.

Detoks Diyetleri

Detoks diyeti uygularken son derece dikkatli olunmalıdır. Çünkü kısa süreli de olsa tek yönlü beslenmeler sağlık sorunlarına yol açabilir. Başarılı bir detoks diyeti için dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

• 2-3 günde bir ızgara, yağsız et ve balık ürünlerinden biri diyete eklenmeli
• Günde en az 1-2 öğün sebze yenmeli (sebzeler mümkünse çiğ veya buharda pişirilerek tüketilmeli)
• Her gün en azından bir porsiyon haşlanmış yeşil mercimek gibi bakliyatlardan biri yenmeli (çok az zeytin yağ ve baharatlar eklenebilir)
• B vitamini bakımından zengin yeşil sebzeler yenmeli
• Günde ortalama 2 litre su tüketilmeli
• Detoks suyu veya çayı içilmeli (özellikle diyetin ilk günlerindeki halsizliği önlemek için C vitamini bakımından yüksek detoks suları tercih edilmeli)
• Günde 1 porsiyon yoğurt veya 1-2 bardak kefir tüketilmeli
• Kesinlikle alkol-sigara-kafein içilmemeli
• Şeker kullanımından ve şekerli gıdalardan kaçınılmalı
• Her türlü işlenmiş ve hazır gıdadan uzak durulmalı
• Tuz tüketimi azaltılmalı

Kimler Detokstan Fayda Görür?

Kronik yorgunluk ve halsizlik hissedenler; zihinsel karmaşa, uykusuzluk ve gaz, hazımsızlık gibi sindirim sorunu yaşayanlar; az su, alkol, kafein, sigara tüketenler; stresli ve hareketsiz bir yaşam tarzı olanlar detokstan faydalanabilir.

Kimler Detoks Yapmamalıdır?

Çocuklar, gençler ve yaşlılar; hamile ve emziren anneler, yetersiz beslenenler, ciddi-kronik hastalığı (diyabet, hipertansiyon vb.) ve bağışıklık yetmezliği olanlar detoks yapmamalıdır.

Detoksun Zararları Nelerdir?

• Bol sıvı almayı içeren abartılmamış sebze-meyve detoksları tehlikeli olmayabilir ama bazı bitki karışımları ölümcül olabilecek kadar tehlikeli olabilir. Bu nedenle doktora danışmadan mucize diye sunulan detoks formüllerini kesinlikle denemeyin.
• Her şeyden önemlisi detoks yöntemleri, sakıncaları ve faydaları ile ilgili çok az bilimsel çalışma vardır. Bu nedenle sağlıklı beslenmek, rafine şeker ve alkolden uzak durup bol sıvı tüketmek sağlık için oldukça fadalıdır. Bunları yapmadan mucizeler araayın.
• Kısa süreli oruçlar dehidrasyona (aşırı sıvı kaybı), bitkinliğe, gerginliğe, baygınlığa, baş ağrısına ve açlıktan kaynaklanan mide kramplarına; uzun süreli oruçlar ise enerji, vitamin ve mineral eksikliklerinin yanı sıra elektrolit dengesizliğine neden olabilir. Özellikle hastalığı olan kişilerde hayati tehlikeye yol açabilir.
• Gereksiz yapılan bağırsak temizleme yöntemleri halsizliğe, dehidrasyona, kabızlık veya aşırı isale, bağırsak tıkanmaları ya da delinmesine, kramplara neden olabilir.
• Çok miktarda meyve suyu içmek, bazı meyve sularının oksalat (taş oluşumuna yol açan kalsiyum) oranı yüksek olduğundan böbrek hastası kişilerde risk oluşturabilir.
• Piyasada satılan ve ciddi hastalıkları tedavi edebildiklerini iddia eden detoks ürünleri aşırı dozda alınırsa insan sağlığını tehdit edebilir.
• Tek yönlü beslenmeyi içeren detoks diyetleri sağlık sorunlarına sebep olabilir.

Detoks yapmak isteyenlere öneriler

• Önce doktorunuza danışıp sizin için en uygun detoks yöntemlerine birlikte karar verin ve onayını almadan herhangi bir detoks ürününü kullanmayın.
• Meditasyon gibi nefes teknikleriyle doğru bir şekilde nefes alarak vücudunuzda oksijenin tamamen dolaşmasını sağlayın.
• Yoga, yürüyüş gibi basit egzersizlerle gevşeyin ve stresinizi azaltın.
• Günde 3 kez önce 5 dk. sıcak, ardından 30 sn. soğuk suyla duş alıp 30 dk yatağa uzanıp dinlenerek enerji ve zindeliğinizi arttırabilirsiniz.
• Toksinleri gözeneklerden çıkarmak için sabahları cildinizi kuru fırçalayın.
• Kimyasal içerikli hijyen ürünlerinin kullanımını en aza indirin.

Bilinçsizce uygulanan detoks yöntemleri ciddi sağlık problemlerine yol açabilir. Bu nedenle herhangi bir detoks yöntemine karar vermeden önce mutlaka bir hekime danışmak gerekir.