İnsülin direncinden önce “insülin” in ne olduğunu tanımlayalım. İnsülin, kısaca pankreasımız tarafından salgılanan bir hormonumuzdur. Başlıca rolü, kan şekerimizin miktarını düzenlemektir. Örneğin; karbonhidrat içeren bir yemek yediğinizde, kan dolaşımınızdaki kan şekeri miktarınız artar. Pankreasınızdaki hücreler bu artışı algılar ve kanınıza insülin salgılar. İnsülin daha sonra kan dolaşımınızda dolaşarak hücrelerinize kanınızdan şeker almalarını söyler. Bu işlem kan şekeri seviyelerinizin düşmesini sağlar. İnsülin bu görevine ek olarak aynı zamanda yağ ve protein metabolizmasını da etkiler.

“İnsülin Direnci” Nedir?  

Vücudunuzdaki hücrelerin insüline doğru tepki vermediği bir durumdur; kaslarınızdaki, yağınızdaki ve karaciğerinizdeki hücrelerin insüline iyi yanıt vermemesi ve kanınızdaki glukozu (şekeri) enerji için kullanamaması durumudur. Bunu telafi etmek için pankreasınız daha fazla insülin üretir. Bunun sonucunda zamanla, kan şekeri seviyeniz yükselir.                                                                                       

Hücrelerin içerisine giren glukoz, enerji ihtiyacımızdan fazla ise birikir ve yağ üretimi artar böylelikle temelinde insülin direncinin bulunduğu birçok sağlık bozukluğu durumunu (obezite, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, diyabet) içinde barındıran “metabolik sendrom” dediğimiz durum ortaya çıkar.

İnsülin Direncinin Belirtileri Nelerdir?

Başlangıçta, insülin direnci hiçbir belirti göstermeyebilir. Semptomlar ancak daha yüksek kan şekeri seviyeleri gibi ikincil etkilere yol açtığında ortaya çıkmaya başlar. Belirtiler şunları içerebilir:

• Enerji düşüklüğü, yorgunluk (letarji)
• Açlık (sık ve çabuk acıkma)
• Tatlı krizleri
• Baygınlık hissi
• Cildin rengini veren pigmentlerin artması sonucu deri renginde koyulaşma
• Deride yumuşama
• Adet düzensizliği
• Konsantrasyon zorluğu (beyin sisi)
• Göbek-bel çevresinde kilo alımı (göbek yağı)
• Kilo vermede sıkıntı yaşama
• Yüksek kan basıncı
• Yüksek kolesterol seviyeleri

İnsülin Direncine Neler Sebep Olur?

• Fazla kilo veya obezite
• Polikistik over sendromu (PCOS); yumurtalıklarda küçük ve iyi huylu çok sayıda kistin oluşumu ile gelişen hastalık durumudur.
• Yaş; özellikle 45 yaşının üzerinde daha olasıdır.

• Hipogonadizm; cinsiyet hormonlarının yetersizliği

• Having Cushing hastalığı; vücutta aşırı miktarda kortizol hormonu üretimi sonucunda ortaya çıkan bir hastalık durumudur.
• Birkaç haftadan uzun süreyle kullanılan yüksek doz steroid ilaçlar
• Kronik stres
• Sedanter yaşam tarzı; hareketsiz bir yaşam tarzına sahip olmak.
• Kötü beslenme; yüksek karbonhidratlı veya yüksek şekerli diyet.
• Genetik yatkınlık; ailede diyabet öyküsü.
• Bağırsak mikrobiyatasının bozulması

İnsülin Direnci Nelere Sebep Olur?

İnsülin direnci, birçok kronik rahatsızlığın altında yatan sebeptir. Şunu bilmeliyiz ki kronik rahatsızlıkların temelinde kronik enflamasyon dediğimiz bir durum bulunur. Vücudumuzda gelişen kronik enflamasyonun en önemli sebebi ise insülin direncidir. İnsülin direnci özellikle tip 2 diyabet, gestasyonel diyabet (gebelikte ortaya çıkan diyabet) ve prediyabete yol açan itici bir faktördür. Diyabete ilerleme riskinizi arttırır. Aynı zamanda obezite, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması gibi birçok rahatsızlığa da neden olur.

İnsülin Direncini İyileştirmenin Doğal Yolları

• Hareket edin, düzenli egzersiz yapın,
• Şeker içeren karbonhidratlı besinleri azaltın, mümkünse tüketmeyin,
• Sağlıklı-ideal kilonuza kavuşun ve bu kiloyu koruyun,
• Uyku düzeninize dikkat edin,
• Hayvansal, doymuş yağlardan kaçının; zeytinyağı gibi kalp dostu yağları tercih edin,
• Omega-3 değerlerinizi yükseltin,
• Diş temizliğinize dikkat edin,
• İnsülini dengelemede önemli bir rol oynayan magnezyum mineralinden zengin besinler tüketin.

Unutmayalım ki birçok hastalık birbirinin habercisidir. Ne kadar erken bunun farkına varıp yaşam koşullarımızı iyileştirirsek o kadar az hasar alırız. Hepinize sağlıklı besinler tükettiğiniz, egzersiz yaptığınız, yaşamı ve yaşamayı sevdiğiniz ve bütün bunları yaparak kendinizi değerli hissettiğiniz çok güzel bir hafta diliyorum.

                                                                                                    Ecz.Sevde Gül Çetin       

Kaynaklar

• https://www.healthline.com/nutrition/insulin-and-insulin-resistance#basics
• https://www.webmd.com/diabetes/insulin-resistance-syndrome#:~:text=Insulin%20resistance%20is%20when%20cells,blood%20sugar%20levels%20go%20up.
• https://www.mysugr.com/en-us/blog/10-ways-reduce-insulin-resistance/
• https://www.healthline.com/health/diabetes/insulin-resistance-symptoms#TOC_TITLE_HDR_1
• https://www.medicalpark.com.tr/insulin-direnci-nedir-insulin-direnci-belirtileri-ve-tedavileri-nelerdir/hg-1938
• https://www.diabetes.co.uk/insulin-resistance.html
• https://www.eczacifarkiyla.com/post/bi-r%C3%A7ok-kroni-k-hastali%C4%9Fin-altinda-yatan-sebep-i-ns%C3%BCli-n-di-renci
• https://indigodergisi.com/2018/11/tip-2-diyabet-kontrolu/
• https://www.medistate.com.tr/saglik-rehberi/insulin-direncine-kurban-olmayin
• https://www.healthline.com/nutrition/insulin-and-insulin-resistance#insulin-resistance
• https://www.goodrx.com/blog/insulin-resistance-diabetes-causes-symptoms-how-to-reverse/